Nieuwe zzp-wet opnieuw aangepast – wat betekent dit voor opdrachtgevers en zelfstandigen?

De regels rondom zzp’ers en schijnzelfstandigheid blijven volop in beweging. Het kabinet heeft namelijk besloten een deel van het wetsvoorstel Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) aan te passen. Daarmee wordt opnieuw gesleuteld aan de wetgeving die moet bepalen wanneer iemand écht zelfstandig is en wanneer er eigenlijk sprake is van een dienstverband.

Een deel van de regels geschrapt

Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie, VVD) heeft aangekondigd dat een aantal bepalingen uit het wetsvoorstel komt te vervallen. Het gaat vooral om voorwaarden die moesten aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Een belangrijk punt dat verdwijnt, is het criterium van ‘inbedding in de organisatie’. In de eerdere versie van het wetsvoorstel moesten opdrachtgever en zzp’er aantonen dat de werkzaamheden niet structureel onderdeel waren van de organisatie. Dat vereiste wordt nu geschrapt, wat de beoordeling van arbeidsrelaties eenvoudiger moet maken.

Andere voorwaarden blijven wel bestaan

Niet alle regels verdwijnen uit het wetsvoorstel. Zo blijft het uitgangspunt dat zelfstandigen hun eigen tarieven moeten kunnen bepalen. Daarnaast komt er een minimumtarief van €38 per uur.

Wordt een zzp’er voor een lager tarief ingehuurd? Dan ligt de bewijslast bij de opdrachtgever. Die moet actief aantonen dat er geen sprake is van een dienstverband.

Aanpassing door politieke weerstand

De wijziging van het wetsvoorstel komt niet uit de lucht vallen. Binnen de Tweede Kamer bleek onvoldoende steun voor bepaalde onderdelen van de oorspronkelijke wet. Om te voorkomen dat het hele voorstel strandt, heeft het kabinet besloten de meest omstreden onderdelen aan te passen.

Minister Aartsen wil het aangepaste wetsvoorstel zo snel mogelijk opnieuw naar de Kamer sturen.

Ondertussen geldt nog steeds de Wet DBA

Hoewel er wordt gewerkt aan nieuwe regelgeving, geldt voorlopig nog steeds de Wet DBA. Deze wet bestaat al sinds 2016, maar wordt pas sinds 1 januari 2025 daadwerkelijk gehandhaafd.

De handhaving zorgde voor veel onzekerheid bij opdrachtgevers. Veel organisaties waren bang voor boetes en naheffingen van loonbelasting en sociale premies en besloten daarom minder of zelfs helemaal geen zzp’ers meer in te huren.

Onrust in verschillende sectoren

Vooral in sectoren waar veel met zelfstandigen wordt gewerkt, zoals de zorg, leidde de handhaving tot onrust. Verschillende zorginstellingen hebben hun afhankelijkheid van zzp’ers inmiddels verminderd. Toch gebeurt dat niet overal. In bijvoorbeeld de huisartsenzorg blijven huisartsenposten regelmatig gebruikmaken van zelfstandigen.

Voorlopig nog geen boetes

Om de overgang iets soepeler te laten verlopen, besloot het vorige kabinet in december om voorlopig geen boetes op te leggen tot aan de zomer. Dit moet organisaties en zelfstandigen meer tijd geven om zich aan te passen aan de nieuwe regels.

Met de aangepaste zzp-wet probeert het kabinet nu een middenweg te vinden: duidelijkere regels tegen schijnzelfstandigheid, zonder dat opdrachtgevers en zelfstandigen onnodig vastlopen in complexe wetgeving.